Spirala zadłużenia to problem, z którym na co dzień boryka się wiele osób. Poszukując skutecznego rozwiązania być może warto rozważyć upadłość konsumencką, która w ostatnich latach stała się procedurą znacznie bardziej dostępną i popularną. Przejście przez upadłość konsumencką może być drugą szansą dla każdego, kto nie potrafi już samodzielnie poradzić sobie z zobowiązaniami finansowymi.

Statystyki upadłości konsumenckiej w latach 2021–2025 wyraźnie pokazują, że liczba ogłaszanych upadłości regularnie przekraczała barierę 15 tysięcy rocznie. Rok 2025, jako historyczny rekord z liczbą 21 266 upadłości, jest punktem zwrotnym, który z jednej strony świadczy o skali zadłużenia społeczeństwa, a z drugiej o pewnej dojrzałości systemu prawnego, który pozwala na systemowe rozwiązanie problemu niewypłacalności.

Z punktu widzenia prawa, upadłość konsumencka to formalna procedura sądowa, ale skierowana wyłącznie do osób fizycznych, które nie prowadzą działalności gospodarczej. Jej podstawowym celem jest całkowite oddłużenie (umorzenie długów) osoby niewypłacalnej, przy jednoczesnym, maksymalnie możliwym zaspokojeniu roszczeń wierzycieli. Cały proces ma docelowo zatrzymać spiralę zadłużenia i pozwolić dłużnikowi na tzw. „nowy start”, czyli powrót do normalnego funkcjonowania w społeczeństwie bez obciążenia finansowego.

Podstawową przesłanką, która w ogóle umożliwia ogłoszenie upadłości, jest zaistnienie stanu niewypłacalności. Oznacza to sytuację, w której dana osoba całkowicie utraciła zdolność do regulowania swoich wymagalnych zobowiązań – takich jak kredyty, pożyczki, czy nieopłacone faktury. Zgodnie z przepisami, z niewypłacalnością umożliwiającą rozpoczęcie procedury upadłości konsumenckiej mamy do czynienia wtedy, gdy opóźnienie w spłacie rat i zobowiązań przekracza co najmniej 3 miesiące. Co niezwykle ważne, sama wysokość zaciągniętego długu nie ma tu znaczenia – liczy się wyłącznie fakt utraty płynności finansowej.

Wniosek o upadłość konsumencką może złożyć każda osoba fizyczna, pod warunkiem że w chwili jego składania nie posiada statusu przedsiębiorcy. Dlatego jeśli prowadzisz firmę, musisz najpierw oficjalnie zamknąć działalność i wykreślić ją z rejestru CEIDG. Po dopełnieniu tej formalności, zyskujesz status konsumenta i możesz złożyć wniosek, który pozwoli Ci na oddłużenie zarówno z dawnych długów firmowych, jak i prywatnych.

W tym miejscu warto przy okazji zwrócić uwagę na popularny mit dotyczący braku majątku, co miałoby uniemożliwiać ogłoszenie upadłości. Otóż brak majątku czy dochodów nie jest żadną przeszkodą do ogłoszenia upadłości. Prawo nie wymaga posiadania cennych ruchomości czy nieruchomości. Co więcej, upadłość konsumencka bez majątku to zjawisko typowe, które w praktyce pozwala syndykowi pominąć czasochłonny etap licytacji, co znacząco upraszcza i przyspiesza całe postępowanie.

Po nowelizacji przepisów prawa upadłościowego, która weszła w życie 24 marca 2020 roku, procedura uległa znacznemu uproszczeniu. Obecnie, na początkowym etapie ogłaszania upadłości, sąd w ogóle nie bada, czy dłużnik doprowadził do niewypłacalności ze swojej winy.

Oznacza to, że bankructwo mogą ogłosić nawet te osoby, które wpadły w długi wskutek własnego rażącego niedbalstwa lub nawet na skutek celowego działania. Wina dłużnika nie blokuje już otwarcia procedury. Obecnie trzeba pamiętać, że wina czy też celowość działania ma kluczowe znaczenie na końcowym etapie postępowania upadłościowego. Jeśli sąd uzna, że długi powstały w sposób zawiniony np. osoba ogłaszająca upadłość swoim działaniem celowo doprowadziła do stanu niewypłacalności, to ustalony plan spłaty wierzycieli zostanie wydłużony – zamiast standardowych 36 miesięcy, może trwać nawet 84 miesiące (7 lat).

Przejście przez upadłość konsumencką daje wymierne, natychmiastowe efekty:

• Zatrzymanie komornika i windykacji – z dniem ogłoszenia upadłości dalsza windykacja przestaje być możliwa, a trwające postępowania egzekucyjne (komornicze) ulegają zawieszeniu, a z czasem – umorzeniu (po ogłoszeniu upadłości).
• Koniec z rosnącym długiem – naliczanie odsetek karnych od Twoich zobowiązań zostaje zatrzymane.
• Ochrona przed bezdomnością – jeśli w Twoim majątku jest dom lub mieszkanie, które musi zostać sprzedane, prawo gwarantuje Ci wydzielenie z tej sumy kwoty na wynajem innego lokalu mieszkalnego na okres od 12 do 24 miesięcy.

Upadłość konsumencka to proces, który wymaga dopełnienia wielu formalności i rzetelnego uzasadnienia przed sądem.

Dlatego nie czekaj, aż długi przejmą kontrolę nad Twoim życiem i skontaktuj się z Fundacją Mediatus!